دگردیسی

برای تو می‏نویسم!... برای تو که می‏خواستی تازه باشی، ولی تن‏پوشِ کهنه‏گی‏ات را دوست داری. برای تویی که در این کهنه‏بازارِ تنهایی فروش، تنها نصیب‏ات، ردای عریانی ست... تویی که مثلِ من کهنه شدی، اما هنوز در انتظارِ تازه‏های قدیمی، سرگردانی...‏

 

دارم پوست می‏اندازم. درست مثلِ کرمِ ابریشمی که در انتظارِ پروانه شدن، پوست می‏اندازد. یا مانندِ جیرجیرکی که برای سرودنِ آوازهای غریزی‏اش، پوست می‏اندازد و سر از خاک بیرون می‏آورد.‏

 

دارم به شکلِ دیگری دچار می‏شوم. شکلی که دیگر، آن منِ قدیم‏ام نیست. حتا نام و نشان‏های قدیمی‏ام را انگار از من گرفته‏اند. آدمی بدونِ خاطرات. آدمی بدونِ یادگارها. آدمی بدونِ تاریخچه‏ای که دوست‏شان می‏داشت.‏

 

دچارِ دگردیسی شده‏ام. دچارِ هویتی تازه که با پیش‏ترهای‏ام، بسیار تفاوت داشت.‏

 

به آینه که می‏نگرم، دیگر این «من» نیستم. یکی دیگر است. یکی دیگر که تنها چهره‏ای قدیمی از من را یدک می‏کشد و گاهی شباهت‏های اندکی با گذشته‏ام دارد.‏

 

خاطراتِ دوری در ذهن‏ام مرور می‏شوند. درست مثلِ بچه‏هایی که در برابرِ چشم‏ام، بازی می‏کنند. و من نشسته‏ام تا بازی‏ی آن‏ها را تماشا کنم، بدونِ آن که بدانم کدام یکی از آن‏ها، من‏ام؟

 

یادم نیست که کِی عاشق شدم؟ کِی دل کندم؟ کِی تنها شدم؟... هیچ چیز انگار آن طور که من فکر می‏کردم نبوده و نیست. درست مثلِ خوابی طولانی، که بعد از آن، نمی‏دانی کجایی و چه هنگامی ست؟

 

به آینه نگاه می‏کنم... این «من»ی که در آینه ست، انگار از قعرِ هزاران سال تاریخ بیرون آمده و مسخ و خاموش و گیج، همه‏ی پیشینه‏اش را به بادِ فراموشی سپرده. نیاکان‏اش را از یاد برده، اجدادش را به خاطر نمی‏آورد و باستان‏اش را هرگز در ذهن، مرور نمی‏کند.‏

 

زبانِ تازه‏ای –انگار- در دهان‏ام گذاشته‏اند. زبانی که پدران‏ام و پدرانِ پدران‏ام به آن آشنا نبوده‏اند. در برهوتی افتاده‏ام که هیچ خبری از بوستان‏های اساطیری‏ام نیست. در برزخی گرفتار شدم که هیچ خطی از داستان‏های قدیمی‏ام به چشم نمی‏خورد.‏

 

من کیستم؟... شاید آواره‏ای در میانِ همه‏ی آواره‏گانِ قرن... شاید بازمانده‏ای از قافله‏ی غریبه‏های آسمانی... شاید انسانی که تنها هویت‏اش، انسان بودن است!... و چه انسانی؟... که دیگر در حوالی‏ی ما، انسانی یافت نمی‏شود.‏

 

یادم نیست با کدام خاطراه‏ام زنده‏گی می‏کردم؟... این خانه‏ی تازه که در آن هستم، کجا ست؟ آیا کسی هست که مرا به خانه‏ی پدری‏ام راه‏نمایی کند؟... این اثاثِ اطراف را نمی‏شناسم!... آیا کسی هست که چیدمانِ سلیقه‏ی مادری‏ام را به یادم بیآورد؟... من کجا زنده‏گی می‏کردم؟... در کوچه‏ی اطلسی... پلاکِ عشق!‏

 

در کوچه‏ی قدیمی‏ی ما، بچه‏های هم‏سایه همیشه شادمانه بودند. انگار هزار سال پیش بود که چهارشنبه سوری را در میدان‏گاهی‏ی رو به روی خانه‏ی قدیمی‏مان ایستادیم و با همه‏ی هم‏سایه‏های شادمانه‏مان، آتشِ شادی روشن کردیم و همه رقصیدند. حتا آن هم‏سایه‏ای که نمازِ شب‏اش هم ترک نمی‏شد. حتا آن هم‏سایه‏ای که همیشه از دردِ زانوهای‏اش می‏نالید... و آتش... و آتش مثلِ آب، همه‏ی رنج‏های ما را آن شب می‏شست.‏

 

حالا آن خاطراتِ دور و دیر، کجا ست؟ آن خنده‏ها کجا ست؟ آن هم‏سایه‏های شاد، کجا رفته‏اند؟... آن‏هایی که هستند، چرا دیگر نمی‏خندند؟... چرا سبدهای خریدشان، هر روز کوچک‏تر و کوچک‏تر و کوچک‏تر می‏شود؟ و چرا آن کسی که نمازِ شب‏اش ترک نمی‏شد، این روزها دیگر به مسجد نمی‏رود؟

 

دوستان‏ام جا هستند؟... دوستانِ قدیمی‏ام!... همان‏ها که با هم می‏نشستیم و تا دیرگاه، از آینده سخن می‏گفتیم. حالا باید تنها بنشینم و از گذشته به یاد آورم!... آه!... چه دنیای زودگذر و تلخ و تنهایی!‏

 

دارم پوست می‏اندازم... مثلِ ماری که پوست می‏اندازد تا دوباره شود... مثلِ درختی که از کهنه‏گی پوست انداخته است.‏

 

هنوز هم می‏گردم... هنوز هم جست‏وجو می‏کنم. از نسلِ قدیمِ من، کسی باقی نیست. کسی که یادش بیآید «عشق» یعنی چه؟ و یک عمر سوختن و ساختن به چه معنا ست؟... کسی که تو را برای خودت بخواهد و هر بار که خواستی پوست بیاندازی، با تو گریه کند...‏

 

دیگر وقتِ تنیدنِ پیله ست. پیش از پروانه شدن، باید تنها، مُرد.‏

دیگر وقتِ تنیدنِ پیله ست. پیش از پریدن، باید تن به تارها سپرد.‏

...

غربت؛ پوستی ست که بر تن‏ام کشیده شده!‏

 

با پیش‏کش درودهای ایرانی: آرش خیرآبادی